Κυριακή 19 Ιουλίου 2026

Εγκλήματα πολέμου

Ο πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν έχει εισέλθει σε νέα και ιδιαίτερα επικίνδυνη φάση, με ορατό τον κίνδυνο γενικότερης "ανάφλεξης" στην περιοχή.
Αρχικά, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις παρουσιάστηκαν ως επιθέσεις εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων και υποδομών που σχετίζονταν με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Στη συνέχεια, η επίσημη αιτιολόγηση διευρύνθηκε: Σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, βασικός στόχος είναι τώρα η εξουδετέρωση των δυνατοτήτων του Ιράν να επιτίθεται σε αμερικανικές δυνάμεις και να απειλεί τους συμμάχους των ΗΠΑ στον Περσικό.
Όμως, ο πρόεδρος Τραμπ όλο και πιο πολύ μιλάει για πλήγματα σε μη στρατιωτικούς στόχους, απειλώντας ότι θα καταστρέψει ηλεκτροπαραγωγικές μονάδες, γέφυρες, σιδηροδρόμους, αεροδρόμιο κλπ.
Από ιρανικής πλευράς πληθαίνουν οι καταγγελίες ότι οι επιθετικές ενέργειες επεκτείνονται πλέον πέρα από καθαρά στρατιωτικούς στόχους, με επιθέσεις εναντίον υποδομών που είναι απαραίτητες για την επιβίωση του άμαχου πληθυσμού – ηλεκτροπαραγωγικά συγκροτήματα, δίκτυα ύδρευσης, νοσοκομεία και άλλες ζωτικές εγκαταστάσεις.
Οι χώρες του Κόλπου ανταποδίδουν τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι το Ιράν πλήττει συστηματικά και καταστρέφει υποδομές τους που δεν συνδέονται καθ' οιονδήποτε τρόπο με πολεμικές επιχειρήσεις.
Αν οι καταγγελίες αυτές έχουν βάση, εγείρονται σοβαρά ζητήματα παραβίασης του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου.
Οι Συμβάσεις της Γενεύης και τα Πρόσθετα Πρωτόκολλά τους προβλέπουν ρητά ότι οι εμπόλεμοι οφείλουν να διακρίνουν ανάμεσα σε στρατιωτικούς στόχους και άμαχους ή πολιτικές υποδομές. Η αρχή της διάκρισης αποτελεί θεμελιώδη κανόνα του δικαίου του πολέμου. Παράλληλα, απαγορεύονται επιθέσεις που προκαλούν δυσανάλογες απώλειες στον άμαχο πληθυσμό, ή καταστρέφουν εγκαταστάσεις απαραίτητες για την επιβίωσή του.
Εάν αποδειχθεί ότι καταστρέφονται εσκεμμένα τέτοιες υποδομές, χωρίς να αποτελούν νόμιμους στρατιωτικούς στόχους ή χωρίς να πληρούνται οι προϋποθέσεις της αναλογικότητας και της στρατιωτικής αναγκαιότητας, οι ενέργειες αυτές ενδέχεται να συνιστούν εγκλήματα πολέμου, όπως αυτά ορίζονται στο διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο και στο Καταστατικό της Ρώμης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου.
Η προστασία των αμάχων δεν αποτελεί πολιτική επιλογή, αλλά δεσμευτική νομική υποχρέωση για όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Η επίκληση λόγων εθνικής ασφάλειας ή στρατιωτικής σκοπιμότητας δεν αρκεί για να νομιμοποιήσει επιθέσεις που στερούν από εκατομμύρια ανθρώπους πρόσβαση σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες.
Η διεθνής κοινότητα οφείλει να διερευνήσει κάθε καταγγελία για τέτοιες επιθέσεις και, όπου υπάρχουν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, να αναζητήσει την απόδοση ευθυνών. Η εφαρμογή του διεθνούς δικαίου δεν μπορεί να εξαρτάται από το ποιος είναι ο δράστης, ή ποιος είναι το θύμα. Διαφορετικά, η έννοια των εγκλημάτων πολέμου χάνει το ουσιαστικό της περιεχόμενο και μετατρέπεται σε εργαλείο επιλεκτικής εφαρμογής.

Πηγή: sofokleousin.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια: