Πίσω από το «δεν προσπαθεί» κρύβεται συχνά ένα παιδί που προσπαθεί περισσότερο από όλους, αλλά οι «δυσκολίες» του παραμένουν αόρατες όσο ο εκπαιδευτικός καλείται να διαχειριστεί 25 και 27 μαθητές ταυτόχρονα
Για ένα παιδί με δυσλεξία, ΔΕΠΥ ή άλλη μαθησιακή δυσκολία η σχολική ημέρα μπορεί να είναι πολύ πιο απαιτητική απ’ όσο φαίνεται στους υπόλοιπους. Δεν είναι μόνο η ανάγνωση που προχωρά πιο αργά, η ορθογραφία που γεμίζει διορθώσεις ή η προσοχή που χάνεται εύκολα. Είναι και η καθημερινή σύγκριση με τους συμμαθητές, ο φόβος μήπως κληθεί να διαβάσει δυνατά, η αγωνία μήπως δεν προλάβει να ολοκληρώσει μια άσκηση και η αίσθηση ότι, όσο κι αν προσπαθεί, βρίσκεται μονίμως ένα βήμα πίσω.
Για ένα παιδί με δυσλεξία, ΔΕΠΥ ή άλλη μαθησιακή δυσκολία η σχολική ημέρα μπορεί να είναι πολύ πιο απαιτητική απ’ όσο φαίνεται στους υπόλοιπους. Δεν είναι μόνο η ανάγνωση που προχωρά πιο αργά, η ορθογραφία που γεμίζει διορθώσεις ή η προσοχή που χάνεται εύκολα. Είναι και η καθημερινή σύγκριση με τους συμμαθητές, ο φόβος μήπως κληθεί να διαβάσει δυνατά, η αγωνία μήπως δεν προλάβει να ολοκληρώσει μια άσκηση και η αίσθηση ότι, όσο κι αν προσπαθεί, βρίσκεται μονίμως ένα βήμα πίσω.
Ενα παιδί που χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να διαβάσει ή να γράψει συχνά αντιλαμβάνεται πολύ νωρίς ότι διαφέρει από τους υπόλοιπους. Βλέπει τους συμμαθητές του να τελειώνουν γρηγορότερα, να σηκώνουν το χέρι, να απαντούν με μεγαλύτερη ευκολία και, χωρίς την κατάλληλη υποστήριξη, μπορεί να αρχίσει να πιστεύει ότι η δυσκολία του σημαίνει και μικρότερη ικανότητα. Δεν είναι έτσι.
Η δυσλεξία δεν σημαίνει χαμηλή νοημοσύνη και η ΔΕΠΥ δεν σημαίνει αδιαφορία ή έλλειψη προσπάθειας. Ωστόσο ένα παιδί που ακούει επανειλημμένα «πρόσεχε», «μη βιάζεσαι», «δεν διάβασες αρκετά» ή «πάλι δεν τελείωσες;» μπορεί σταδιακά να εσωτερικεύσει την ιδέα ότι το πρόβλημα βρίσκεται στον χαρακτήρα του.
«Εχω ΔΕΠΥ και δυσλεξία, όχι… αδιαφορία»: Μαθησιακές δυσκολίες στη σχολική καθημερινότηταΙδιαίτερα δύσκολες είναι οι στιγμές δημόσιας έκθεσης μέσα στην τάξη. Για ένα παιδί με δυσλεξία το να του ζητηθεί να διαβάσει απροειδοποίητα ένα κείμενο μπροστά σε 25 συμμαθητές μπορεί να είναι εξαιρετικά αγχωτικό. Για έναν μαθητή με ΔΕΠΥ μια αυστηρή παρατήρηση επειδή έχασε τη συγκέντρωσή του μπορεί να ενισχύσει την αίσθηση ότι «πάντα κάνει κάτι λάθος». Με τον καιρό ορισμένα παιδιά αρχίζουν να αποφεύγουν τη συμμετοχή, να μη σηκώνουν το χέρι ακόμη κι όταν γνωρίζουν την απάντηση, να κρύβουν τις δυσκολίες τους ή να χρησιμοποιούν το χιούμορ και την αδιαφορία ως άμυνα.
Ενα από τα πιο σοβαρά προβλήματα είναι η σταδιακή απώλεια αυτοπεποίθησης. Το «δεν μπορώ» γίνεται εύκολα «δεν έχει νόημα να προσπαθήσω». Και αυτή είναι ίσως η πιο επικίνδυνη στιγμή για το σχολείο: όταν η δυσκολία παύει να είναι συγκεκριμένο μαθησιακό εμπόδιο και μετατρέπεται σε γενικευμένη παραίτηση.
Η γνωμάτευση μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο εργαλείο, αρκεί να μη μετατραπεί σε ετικέτα. Το σχολείο οφείλει να χρησιμοποιεί τη διάγνωση για να προσαρμόζει τη διδασκαλία και όχι για να χαμηλώνει τις προσδοκίες. Γιατί εξίσου τραυματικό με την πίεση μπορεί να είναι και το μήνυμα ότι «εσύ δεν μπορείς».
Μικρότερα τμήματα
Μέσα σε αυτή τη νέα πραγματικότητα το μέγεθος των τμημάτων αποκτά καθοριστική σημασία. Οταν ένας εκπαιδευτικός καλείται να διαχειριστεί 25, 26 ή και 27 μαθητές, ανάμεσά τους παιδιά με δυσλεξία, ΔΕΠΥ ή άλλες μαθησιακές ανάγκες, ο χρόνος για ουσιαστική προσωπική επαφή περιορίζεται δραματικά.
Τα μικρότερα τμήματα δεν αποτελούν πολυτέλεια, αλλά βασική παιδαγωγική προϋπόθεση ώστε ο εκπαιδευτικός να μπορεί να παρατηρεί, να ακούει, να διαφοροποιεί τη διδασκαλία του και να αντιλαμβάνεται εγκαίρως πότε ένα παιδί δυσκολεύεται, απογοητεύεται ή αποσύρεται. Η πραγματική συμπερίληψη δεν μετριέται με το πόσες γνωματεύσεις υπάρχουν στους φακέλους ενός σχολείου, αλλά με το αν κάθε παιδί μπορεί να μπαίνει στην τάξη χωρίς να φοβάται ότι η δυσκολία του θα γίνει η ταυτότητά του.
Χρήστος Κάτσικας
Πηγή: efsyn.gr
Η δυσλεξία δεν σημαίνει χαμηλή νοημοσύνη και η ΔΕΠΥ δεν σημαίνει αδιαφορία ή έλλειψη προσπάθειας. Ωστόσο ένα παιδί που ακούει επανειλημμένα «πρόσεχε», «μη βιάζεσαι», «δεν διάβασες αρκετά» ή «πάλι δεν τελείωσες;» μπορεί σταδιακά να εσωτερικεύσει την ιδέα ότι το πρόβλημα βρίσκεται στον χαρακτήρα του.
«Εχω ΔΕΠΥ και δυσλεξία, όχι… αδιαφορία»: Μαθησιακές δυσκολίες στη σχολική καθημερινότηταΙδιαίτερα δύσκολες είναι οι στιγμές δημόσιας έκθεσης μέσα στην τάξη. Για ένα παιδί με δυσλεξία το να του ζητηθεί να διαβάσει απροειδοποίητα ένα κείμενο μπροστά σε 25 συμμαθητές μπορεί να είναι εξαιρετικά αγχωτικό. Για έναν μαθητή με ΔΕΠΥ μια αυστηρή παρατήρηση επειδή έχασε τη συγκέντρωσή του μπορεί να ενισχύσει την αίσθηση ότι «πάντα κάνει κάτι λάθος». Με τον καιρό ορισμένα παιδιά αρχίζουν να αποφεύγουν τη συμμετοχή, να μη σηκώνουν το χέρι ακόμη κι όταν γνωρίζουν την απάντηση, να κρύβουν τις δυσκολίες τους ή να χρησιμοποιούν το χιούμορ και την αδιαφορία ως άμυνα.
Ενα από τα πιο σοβαρά προβλήματα είναι η σταδιακή απώλεια αυτοπεποίθησης. Το «δεν μπορώ» γίνεται εύκολα «δεν έχει νόημα να προσπαθήσω». Και αυτή είναι ίσως η πιο επικίνδυνη στιγμή για το σχολείο: όταν η δυσκολία παύει να είναι συγκεκριμένο μαθησιακό εμπόδιο και μετατρέπεται σε γενικευμένη παραίτηση.
Η γνωμάτευση μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο εργαλείο, αρκεί να μη μετατραπεί σε ετικέτα. Το σχολείο οφείλει να χρησιμοποιεί τη διάγνωση για να προσαρμόζει τη διδασκαλία και όχι για να χαμηλώνει τις προσδοκίες. Γιατί εξίσου τραυματικό με την πίεση μπορεί να είναι και το μήνυμα ότι «εσύ δεν μπορείς».
Μικρότερα τμήματα
Μέσα σε αυτή τη νέα πραγματικότητα το μέγεθος των τμημάτων αποκτά καθοριστική σημασία. Οταν ένας εκπαιδευτικός καλείται να διαχειριστεί 25, 26 ή και 27 μαθητές, ανάμεσά τους παιδιά με δυσλεξία, ΔΕΠΥ ή άλλες μαθησιακές ανάγκες, ο χρόνος για ουσιαστική προσωπική επαφή περιορίζεται δραματικά.
Τα μικρότερα τμήματα δεν αποτελούν πολυτέλεια, αλλά βασική παιδαγωγική προϋπόθεση ώστε ο εκπαιδευτικός να μπορεί να παρατηρεί, να ακούει, να διαφοροποιεί τη διδασκαλία του και να αντιλαμβάνεται εγκαίρως πότε ένα παιδί δυσκολεύεται, απογοητεύεται ή αποσύρεται. Η πραγματική συμπερίληψη δεν μετριέται με το πόσες γνωματεύσεις υπάρχουν στους φακέλους ενός σχολείου, αλλά με το αν κάθε παιδί μπορεί να μπαίνει στην τάξη χωρίς να φοβάται ότι η δυσκολία του θα γίνει η ταυτότητά του.
Χρήστος Κάτσικας
Πηγή: efsyn.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου