 |
Τοποθεσία ομαδικού τάφου και τρισδιάστατος χάρτης περιεχομένων - Sarah Nylund |
Διεθνής ομάδα αρχαιολόγων επιχειρεί να φωτίσει μία από τις πιο σκοτεινές υποθέσεις της ευρωπαϊκής προϊστορίας, μετά την ανακάλυψη ομαδικού τάφου της Εποχής του Σιδήρου με δεκάδες θύματα – κυρίως γυναίκες και παιδιά.
Ένα μαζικό έγκλημα που διαπράχθηκε πριν από σχεδόν 3.000 χρόνια βρίσκεται στο επίκεντρο νέας επιστημονικής έρευνας, καθώς αρχαιολόγοι προσπαθούν να εξηγήσουν τα ευρήματα ενός ανατριχιαστικού ομαδικού τάφου στη σημερινή Σερβία.
Ένα μαζικό έγκλημα που διαπράχθηκε πριν από σχεδόν 3.000 χρόνια βρίσκεται στο επίκεντρο νέας επιστημονικής έρευνας, καθώς αρχαιολόγοι προσπαθούν να εξηγήσουν τα ευρήματα ενός ανατριχιαστικού ομαδικού τάφου στη σημερινή Σερβία.
Η ανάλυση των σκελετών αποκάλυψε ότι 77 άνθρωποι, στην πλειονότητά τους γυναίκες και παιδιά, δολοφονήθηκαν βίαια και ενταφιάστηκαν σε έναν μικρό, ρηχό τάφο διαμέτρου μικρότερης των τριών μέτρων. Τα τραύματα στα οστά δείχνουν ότι πολλά από τα θύματα χτυπήθηκαν μέχρι θανάτου με ρόπαλα, ενώ άλλα φαίνεται να σκοτώθηκαν με αιχμηρά όπλα, όπως μαχαίρια ή σπαθιά.
Η επιστημονική έρευνα έφερε στο φως ένα ακόμη κρίσιμο στοιχείο: ισοτοπικές αναλύσεις έδειξαν ότι αρκετά από τα θύματα δεν προέρχονταν από τον οικισμό όπου βρέθηκε ο τάφος, αλλά από περιοχές σε απόσταση τουλάχιστον 50 χιλιομέτρων. Τα δεδομένα DNA ενισχύουν αυτή την εικόνα, καθώς αποκαλύπτουν ότι οι περισσότεροι νεκροί δεν είχαν συγγενικές σχέσεις μεταξύ τους.
Η επιστημονική έρευνα έφερε στο φως ένα ακόμη κρίσιμο στοιχείο: ισοτοπικές αναλύσεις έδειξαν ότι αρκετά από τα θύματα δεν προέρχονταν από τον οικισμό όπου βρέθηκε ο τάφος, αλλά από περιοχές σε απόσταση τουλάχιστον 50 χιλιομέτρων. Τα δεδομένα DNA ενισχύουν αυτή την εικόνα, καθώς αποκαλύπτουν ότι οι περισσότεροι νεκροί δεν είχαν συγγενικές σχέσεις μεταξύ τους.
 |
| Ένα αρχαιολογικό σχέδιο του ομαδικού τάφου - που δείχνει τους 77 σκελετούς και την αγελάδα. |
Ο τρόπος ταφής προκαλεί ιδιαίτερη εντύπωση. Τα σώματα τοποθετήθηκαν ασφυκτικά το ένα δίπλα στο άλλο, συχνά στο πλάι, προκειμένου να εξοικονομηθεί χώρος – μια πρακτική που, σύμφωνα με τους ερευνητές, υποδηλώνει έλλειψη σεβασμού προς τους νεκρούς.
Ωστόσο, παρά τη φαινομενική βιασύνη, η ταφή φαίνεται να ακολουθούσε έντονα τελετουργικό χαρακτήρα. Στο κέντρο του τάφου εντοπίστηκε ο σκελετός μιας νεαρής αγελάδας, που εκτιμάται ότι είχε θυσιαστεί. Γύρω από τα ανθρώπινα λείψανα βρέθηκαν επίσης κομμάτια κρέατος από ελάφια, πρόβατα, βοοειδή και χοίρους, πολλά εκ των οποίων προέρχονταν από μακρινές περιοχές.
Ανάμεσα στα πιο ασυνήθιστα ευρήματα ήταν και μια συσσώρευση καμένων σπόρων κεχριού και κριθαριού, οι οποίοι είχαν απανθρακωθεί πλήρως. Οι αρχαιολόγοι επισημαίνουν ότι σε αρχαίες ανατολικοευρωπαϊκές παραδόσεις ο καπνός από καμένους σπόρους θεωρούνταν μέσο αποτροπής της επιστροφής των νεκρών ή των πνευμάτων τους.
Επιπλέον, πάνω από τους σκελετούς είχαν τοποθετηθεί βαριές μυλόπετρες, μια πρακτική που σε αρκετούς αρχαίους πολιτισμούς συνδεόταν με την προσπάθεια «καθήλωσης» νεκρών που θεωρούνταν επικίνδυνοι ή απειλητικοί.
Ωστόσο, παρά τη φαινομενική βιασύνη, η ταφή φαίνεται να ακολουθούσε έντονα τελετουργικό χαρακτήρα. Στο κέντρο του τάφου εντοπίστηκε ο σκελετός μιας νεαρής αγελάδας, που εκτιμάται ότι είχε θυσιαστεί. Γύρω από τα ανθρώπινα λείψανα βρέθηκαν επίσης κομμάτια κρέατος από ελάφια, πρόβατα, βοοειδή και χοίρους, πολλά εκ των οποίων προέρχονταν από μακρινές περιοχές.
Ανάμεσα στα πιο ασυνήθιστα ευρήματα ήταν και μια συσσώρευση καμένων σπόρων κεχριού και κριθαριού, οι οποίοι είχαν απανθρακωθεί πλήρως. Οι αρχαιολόγοι επισημαίνουν ότι σε αρχαίες ανατολικοευρωπαϊκές παραδόσεις ο καπνός από καμένους σπόρους θεωρούνταν μέσο αποτροπής της επιστροφής των νεκρών ή των πνευμάτων τους.
Επιπλέον, πάνω από τους σκελετούς είχαν τοποθετηθεί βαριές μυλόπετρες, μια πρακτική που σε αρκετούς αρχαίους πολιτισμούς συνδεόταν με την προσπάθεια «καθήλωσης» νεκρών που θεωρούνταν επικίνδυνοι ή απειλητικοί.
 |
| Η Εποχή του Σιδήρου συχνά θεωρείται ως μια ιδιαίτερα βίαιη εποχή. Αυτός ο γαλλικός πίνακας του 19ου αιώνα, του Évariste Vital Luminais, απεικονίζει Ευρωπαίους πολεμιστές της Εποχής του Σιδήρου να εμπλέκονται σε μια εχθρική πράξη εναντίον μιας αντίπαλης ομάδας - στην προκειμένη περίπτωση, να λεηλατούν τα ζώα τους. - Wikipedia Commons |
Ένα ακόμη στοιχείο που εντείνει το μυστήριο είναι ότι ο οικισμός εγκαταλείφθηκε λίγο μετά την ταφή. Δεν υπάρχουν ενδείξεις καταστροφής ή επίθεσης· απλώς, για αιώνες, η περιοχή έπαψε να κατοικείται.
Με βάση τα μέχρι στιγμής δεδομένα, οι ερευνητές εξετάζουν το ενδεχόμενο ομαδικής θυσίας στο πλαίσιο ενός βίαιου τελετουργικού «παροπλισμού» ή εγκατάλειψης του οικισμού. Την περίοδο εκείνη, τον 9ο αιώνα π.Χ., η ευρύτερη περιοχή φαίνεται να βρισκόταν σε φάση έντονων κοινωνικών και γεωπολιτικών αλλαγών, με αυξανόμενο ανταγωνισμό για γη και πόρους.
Το γιατί στοχοποιήθηκαν κυρίως γυναίκες και παιδιά παραμένει ανοιχτό ερώτημα. Σύγχρονες μελέτες για τη βία σε εμπόλεμες κοινωνίες δείχνουν ότι τέτοιες πρακτικές συχνά αποσκοπούν στην αποδυνάμωση, τον εξευτελισμό ή την ψυχολογική κατάρρευση αντίπαλων κοινοτήτων.
Με βάση τα μέχρι στιγμής δεδομένα, οι ερευνητές εξετάζουν το ενδεχόμενο ομαδικής θυσίας στο πλαίσιο ενός βίαιου τελετουργικού «παροπλισμού» ή εγκατάλειψης του οικισμού. Την περίοδο εκείνη, τον 9ο αιώνα π.Χ., η ευρύτερη περιοχή φαίνεται να βρισκόταν σε φάση έντονων κοινωνικών και γεωπολιτικών αλλαγών, με αυξανόμενο ανταγωνισμό για γη και πόρους.
Το γιατί στοχοποιήθηκαν κυρίως γυναίκες και παιδιά παραμένει ανοιχτό ερώτημα. Σύγχρονες μελέτες για τη βία σε εμπόλεμες κοινωνίες δείχνουν ότι τέτοιες πρακτικές συχνά αποσκοπούν στην αποδυνάμωση, τον εξευτελισμό ή την ψυχολογική κατάρρευση αντίπαλων κοινοτήτων.
 |
| Ο επικεφαλής της αρχαιολογικής έρευνας, Δρ. Μπάρι Μαλόι, λαμβάνει δείγματα βλάστησης προκειμένου να προσδιορίσει την ισοτοπική υπογραφή του χώρου - Μπάρι Μαλόι |
«Η νέα μας έρευνα μετασχηματίζει την κατανόησή μας για μία βαθιά τραυματική κρίση που έπληξε τις κοινότητες της περιοχής», δήλωσε ο επικεφαλής της έρευνας, αρχαιολόγος του Πανεπιστημιακού Κολεγίου του Δουβλίνου, Μπάρι Μόλοϊ. «Η ιστορία αυτού του ομαδικού τάφου μάς βοηθά να κατανοήσουμε μια διαχρονική, σκοτεινή πτυχή της ανθρώπινης συμπεριφοράς».
Η έρευνα, στην οποία συμμετέχουν επιστήμονες από πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα της Σερβίας, της Ιρλανδίας, της Βρετανίας, της Ολλανδίας και της Γερμανίας, συνεχίζεται. Οι αρχαιολόγοι ελπίζουν ότι τα επόμενα ευρήματα θα δώσουν απαντήσεις σε ένα από τα πιο ανατριχιαστικά μυστήρια της ευρωπαϊκής προϊστορίας.
Στέλιος Παπαγρηγορίου
Πηγή: cnn.gr
Η έρευνα, στην οποία συμμετέχουν επιστήμονες από πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα της Σερβίας, της Ιρλανδίας, της Βρετανίας, της Ολλανδίας και της Γερμανίας, συνεχίζεται. Οι αρχαιολόγοι ελπίζουν ότι τα επόμενα ευρήματα θα δώσουν απαντήσεις σε ένα από τα πιο ανατριχιαστικά μυστήρια της ευρωπαϊκής προϊστορίας.
Στέλιος Παπαγρηγορίου
Πηγή: cnn.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου