Πέμπτη 20 Αυγούστου 2026

Λουδίας: Αρμοδιότητες στα ζάρια και ο λογαριασμός στον Δήμο Πέλλας

Η γέφυρα του «Μηδέν» και το διοικητικό χάος
Η «κόκκινη γέφυρα» του Λουδία αποκάλυψε ένα διοικητικό χάος είκοσι ετών.
Ο Δήμος Πέλλας καλείται να αποκαταστήσει μια γέφυρα που εξυπηρετεί υπερτοπικές μετακινήσεις, ενώ σημαντικοί οδικοί άξονες παραμένουν κατακερματισμένοι ανάμεσα σε Δήμο και Περιφέρεια.
Πολυσύνθετο εν τέλει είναι το ζήτημα που προέκυψε στον ποταμό Λουδία.
Η Δημοτική αρχή κληρονόμησε ένα σοβαρό πρόβλημα, το πραγματικό μέγεθος του οποίου έγινε αντιληπτό σχετικά πρόσφατα.
Η γέφυρα, όπως και τμήμα της οδού Γιαννιτσών-Αλεξάνδρειας, περιήλθαν πριν από περίπου είκοσι χρόνια, με απόφαση του τότε ΥΠΕΧΩΔΕ, στην αρμοδιότητα του Δήμου Πέλλας και όχι της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Σημαίνει ότι σήμερα, έπειτα από περίπου 60 χρόνια λειτουργίας της γέφυρας και ενώ η κατάστασή της έχει γίνει ιδιαίτερα προβληματική, ο Δήμος Πέλλας καλείται να αναλάβει τη συντήρηση και την αποκατάστασή της, ώστε να καταστεί και πάλι ασφαλής και πλήρως λειτουργική.
Οι σοβαρότερες επιβαρύνσεις φαίνεται ότι προκλήθηκαν τα τελευταία χρόνια, όταν, εξαιτίας διακοπών της κυκλοφορίας στην ΠΑΘΕ, υπέρβαρα οχήματα που μετέφεραν τμήματα ανεμογεννητριών, με συνολικό βάρος από 70 έως και 150 τόνους, διέρχονταν από τη γέφυρα.
Η στατική της επάρκεια δέχθηκε μεγάλη καταπόνηση και σήμερα η κατασκευή βρίσκεται σε οριακή κατάσταση.
Για την αποκατάστασή της εγκρίθηκε από την κεντρική διοίκηση ποσό ενός εκατομμυρίου ευρώ, προκειμένου να πραγματοποιηθούν οι απαραίτητες εργασίες ενίσχυσης και επισκευής.
Αυτήν την περίοδο επιτρέπεται η διέλευση μόνο οχημάτων συνολικού βάρους μικρότερου των δέκα τόνων.
Παραμένει, ωστόσο, άγνωστο ποιο θα είναι το επιτρεπόμενο βάρος μετά την ολοκλήρωση των εργασιών και για πόσα ακόμη χρόνια θα μπορεί η γέφυρα να εξυπηρετεί με ασφάλεια την κυκλοφορία.
Η γέφυρα στη θέση «Μηδέν» είναι ζωτικής σημασίας για τους αγρότες, τις επιχειρήσεις και γενικότερα για την οικονομική ζωή της περιοχής.
Βρίσκεται πάνω σε έναν οδικό άξονα που συνδέει σημαντικούς αρχαιολογικούς και τουριστικούς προορισμούς, όπως την Αρχαία Πέλλα, την Βεργίνα, την Μίεζα και το όρος Βόρας.
Για τον λόγο αυτό, παρά τον χαρακτηρισμό της ως «κόκκινης», δεν διακόπηκε πλήρως η λειτουργία της.
Η κυκλοφορία τέθηκε υπό αυστηρούς περιορισμούς και συνεχή έλεγχο, ώστε να προστατευθεί η ασφάλεια των διερχομένων και να μην αποκοπεί οικονομικά η περιοχή.
Η υπόθεση της γέφυρας φέρνει, όμως, στο προσκήνιο ένα ακόμη σοβαρότερο διοικητικό ζήτημα.
Πόσοι άλλοι δρόμοι υπερτοπικής σημασίας παραμένουν στην αρμοδιότητα του Δήμου Πέλλας, ενώ, λόγω του κυκλοφοριακού τους φόρτου και του ρόλου που επιτελούν, θα έπρεπε να βρίσκονται υπό την εποπτεία και την ευθύνη της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας;
Το ζήτημα πρέπει πλέον να διερευνηθεί συνολικά, πριν εμφανιστεί ένα ακόμη σοβαρό πρόβλημα που επί χρόνια παρέμενε κρυμμένο.
Ο χάρτης που δημοσιεύουμε αποτυπώνει ξεκάθαρα τον διοικητικό κατακερματισμό.
Οι δρόμοι αρμοδιότητας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, οι οποίοι σημειώνονται με κόκκινο χρώμα, σταματούν έξω από τα όρια του Δήμου Πέλλας, στα Γιαννιτσά.

Η εικόνα αυτή προκαλεί εύλογα ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο επιλέχθηκαν οι δρόμοι που μεταφέρθηκαν στην Περιφέρεια και για τα πρόσωπα που συμμετείχαν στη λήψη των σχετικών αποφάσεων.
Θα έλεγε κανείς ότι οι αρμοδιότητες μοιράστηκαν στην τύχη. Σύμφωνα, πάντως, με όσα υποστηρίζουν πρώην θεσμικά στελέχη, οι συγκεκριμένοι οδικοί άξονες ενδέχεται να είχαν καταγραφεί σε δεύτερη σελίδα του σχετικού εγγράφου, η οποία δεν αντιγράφηκε ποτέ από την επιτροπή που διαχειρίστηκε το ζήτημα κατά την περίοδο 2007–2011.

Η πληροφορία αυτή επιβεβαιώνεται από θεσμικό πρόσωπο και σίγουρα πρόκειται για μια σοβαρή διοικητική παράλειψη, εξαιτίας της οποίας δρόμοι υπερτοπικής σημασίας παρέμειναν στην ευθύνη του Δήμου Πέλλας, ενώ κανονικά θα έπρεπε να ανήκουν στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας.
Ερευνώντας στα αρχεία της Αποκεντρωμένης διαπιστώσαμε ότι το 2019 ο τότε δήμαρχος Πέλλας, Γρηγόρης Στάμκος, με έγγραφό του ζήτησε να ενταχθούν συγκεκριμένοι δρόμοι στην αρμοδιότητά της.
Η προσπάθειά του όμως δεν απέδωσε. Το πρόβλημα εντόπισε ο πρώην αντιπεριφερειάρχης Πέλλας, Θεόδωρος Θεοδωρίδης, που τον ενημέρωσε.
Την ίδια περίοδο και έως πρόσφατα δεν ήταν ακόμη γνωστό στη Δημοτική Αρχή ότι η ευθύνη για τη λειτουργία και τη συντήρηση της γέφυρας στη θέση «Μηδέν» ανήκε στον Δήμο Πέλλας.
Τις δυσλειτουργίες που προκαλεί στην πράξη ο κατακερματισμός των αρμοδιοτήτων περιγράφει ο πρόεδρος της Νομαρχιακής Επιτροπής του ΤΕΕ Πέλλας, Λευτέρης Αβραμίδης.

Με ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτυπώνει την παράδοξη κατάσταση που επικρατεί στην Επαρχιακή Οδό 19, όπου η ευθύνη συντήρησης μεταφέρεται διαδοχικά από την Περιφέρεια στον Δήμο Πέλλας και στη συνέχεια επιστρέφει ξανά στην Περιφέρεια.
«Σημειώνω ότι η Επαρχιακή Οδός 19 ξεκινά με οκτώ χιλιόμετρα αρμοδιότητας της Περιφέρειας, ακολουθούν πέντε χιλιόμετρα αρμοδιότητας του Δήμου Πέλλας και καταλήγει με άλλα δεκαεπτά χιλιόμετρα που ανήκουν ξανά στην Περιφέρεια.
Εάν αυτή η κατάσταση δεν δημιουργούσε τις τεράστιες δυσλειτουργίες που προκαλεί, θα νομίζαμε ότι πρόκειται για χονδροειδές ανέκδοτο.
Αρκεί να σκεφτεί κανείς πώς μπορούν να πραγματοποιηθούν ακόμη και οι απλούστερες εργασίες, όπως ο αποχιονισμός ή η επαναβαφή των διαγραμμίσεων».
Ο ίδιος θέτει και την οικονομική διάσταση του ζητήματος, εκτιμώντας ότι πρέπει να αποτιμηθεί το κόστος που επωμίστηκε ο Δήμος Πέλλας όλα αυτά τα χρόνια για τη συντήρηση δρόμων οι οποίοι εξυπηρετούν ευρύτερες, υπερτοπικές ανάγκες.
«Ίσως ο Δήμος Πέλλας πρέπει να υπολογίσει την οικονομική αιμορραγία που υπέστη όλα αυτά τα χρόνια», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Η βλάβη στη γέφυρα του Λουδία έφερε πλέον στην επιφάνεια τις πραγματικές συνέπειες αυτού του διοικητικού κατακερματισμού.
Όπως επισημαίνει ο Λευτέρης Αβραμίδης, «ένας Δήμος καλείται να αναλάβει την αποκατάσταση ενός προβλήματος που αφορά τις εθνικές μεταφορές.
Ο Δήμος Πέλλας επωμίζεται ένα βάρος που δεν του αναλογεί και θα κάνει ό,τι είναι δυνατόν για την αντιμετώπισή του. Χρειάζεται, όμως, την ουσιαστική αρωγή της Πολιτείας και των αρμόδιων φορέων που διαθέτουν την απαραίτητη τεχνογνωσία, όπως το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας».
Ο κατακερματισμός των αρμοδιοτήτων δεν προκαλεί μόνο πρακτικές δυσλειτουργίες στη συντήρηση, στον αποχιονισμό και στη διαγράμμιση των δρόμων. Περιορίζει και τις δυνατότητες χρηματοδότησης σοβαρών παρεμβάσεων.
Η ένταξη ενός δρόμου ή μιας γέφυρας στην ευθύνη συγκεκριμένου φορέα καθορίζει ποιος μπορεί να εκπονήσει τις μελέτες, να διεκδικήσει χρηματοδότηση και να εκτελέσει το έργο.
Γιατί, λοιπόν, είναι σημαντικό ένας δρόμος και μια γέφυρα υπερτοπικής σημασίας να ανήκουν στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας; Επειδή η ευθύνη της συντήρησής τους περνά σε έναν βαθμό αυτοδιοίκησης που διαθέτει οργανωμένες τεχνικές υπηρεσίες, μεγαλύτερες οικονομικές δυνατότητες και πρόσβαση σε σημαντικά χρηματοδοτικά εργαλεία.
Είναι χαρακτηριστικό ότι στο ίδιο ποτάμι, στην περιοχή του χωριού Λουδίας, δημοπρατήθηκε η κατασκευή γέφυρας με προϋπολογισμό έξι εκατομμυρίων ευρώ.
Στην γέφυρα του «Μηδέν», όμως, η Περιφέρεια δεν μπορεί να αναλάβει αυτοτελώς την επισκευή, καθώς η συγκεκριμένη υποδομή δεν ανήκει στην αρμοδιότητά της.

Η μεταφορά της γέφυρας στην Περιφέρεια δεν θα έλυνε αυτομάτως το σημερινό χρηματοδοτικό πρόβλημα. Η επισκευή μιας υφιστάμενης κατασκευής δεν μπορεί να ενταχθεί στο ΕΣΠΑ.
Μια νέα γέφυρα, όμως, θα μπορούσε, υπό τις απαραίτητες προϋποθέσεις, να διεκδικήσει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.
Αυτό διευκρινίζει ο αντιπεριφερειάρχης Υποδομών και Δικτύων της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, Πάρις Μπίλλιας:
«Μπορεί να χρηματοδοτηθεί μόνο μέσα από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Στο ΕΣΠΑ θα μπορούσε να ενταχθεί αποκλειστικά η κατασκευή μιας νέας γέφυρας».
Η τοποθέτησή του ανοίγει τη συζήτηση για μια συνολικότερη και μόνιμη λύση, η οποία θα μπορούσε στο μέλλον να περιλαμβάνει ακόμη και την κατασκευή νέας γέφυρας.
Παράλληλα, ο Πάρις Μπίλλιας επαναφέρει την ευθύνη της κεντρικής διοίκησης για την οριστική αποσαφήνιση του οδικού δικτύου.
«Κάποια στιγμή, όσον αφορά τους δρόμους, οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις θα πρέπει να αναλάβουν τις ευθύνες τους, καθώς οι σχετικές αρμοδιότητες έχουν μεταφερθεί σε αυτές», επισημαίνει.
Σήμερα ο δήμαρχος Πέλλας, Στάθης Φουντουκίδης, επιχειρεί να επαναφέρει τη γέφυρα σε πλήρη και ασφαλή λειτουργία, ώστε να περιοριστούν οι σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις για τους αγρότες, τις επιχειρήσεις και συνολικά την περιοχή.
Παράλληλα, τον Σεπτέμβριο αναμένεται να θέσει θεσμικά το αίτημα για την αποκατάσταση της διοικητικής αδικίας που έχει υποστεί ο Δήμος Πέλλας.
Για να υπάρξει αποτέλεσμα, απαιτείται η έμπρακτη συστράτευση των βουλευτών της Πέλλας και η ουσιαστική παρέμβασή τους προς τα αρμόδια υπουργεία. Δεν αρκεί η έκδοση ανακοινώσεων.
«Θα το παλέψουμε και ό,τι καταφέρουμε», δηλώνει ο δήμαρχος.
Οι ενέργειές του μετά τη διαπίστωση του προβλήματος υπήρξαν άμεσες.
Η ελεγχόμενη λειτουργία της γέφυρας, με βάση τους περιορισμούς που τέθηκαν, απέτρεψε μέχρι σήμερα την πλήρη οδική και οικονομική απομόνωση της περιοχής.
Το ενδεχόμενο μιας ολικής διακοπής της κυκλοφορίας θα δημιουργούσε σοβαρά προβλήματα στις μετακινήσεις, στην αγροτική παραγωγή και στην εμπορική δραστηριότητα.
Το ζήτημα της μεταφοράς της γέφυρας και των συγκεκριμένων οδικών τμημάτων στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως μια απλή διοικητική μεταβολή.
Απαιτείται η παρέμβαση του Υπουργείου Υποδομών, ενώ μια ενδεχόμενη αλλαγή αρμοδιότητας συνοδεύεται από νέες οικονομικές και τεχνικές υποχρεώσεις.
Τη δυσκολία της διαδικασίας, καθώς και τις δυνατότητες που υπήρχαν στο παρελθόν για τη χρηματοδότηση της γέφυρας, περιγράφει ο αντιπεριφερειάρχης Πέλλας, Δάνης Τζαμτζής:
«Το Υπουργείο Υποδομών πρέπει να ανοίξει τη σχετική διαδικασία, προκειμένου να προκύψουν οι απαιτούμενες αλλαγές. Αυτή, όμως, δεν μπορεί να ανοίξει αποκλειστικά για την Πέλλα.
Επειδή το ζήτημα συνδέεται και με τις χρηματοδοτήσεις, δεν πρόκειται για μια απλή διαδικασία».
Αναφερόμενος ειδικότερα στη γέφυρα του Λουδία στη θέση «Μηδέν», επισημαίνει:
«Μου είπαν ότι το πρόβλημα της γέφυρας ήταν γνωστό εδώ και χρόνια. Υπήρχαν δυνατότητες συνεργασίας με τα αρμόδια υπουργεία, ώστε να εξασφαλιστούν χρηματοδοτήσεις και να αποφευχθεί η σημερινή κατάσταση.
Δεν ήταν απαραίτητο να κατασκευάσει τη γέφυρα ο Δήμος. Θα μπορούσε να την κατασκευάσει το τότε ΥΠΕΧΩΔΕ».
Στο ερώτημα εάν θα στήριζε ένα ανάλογο αίτημα του Δήμου Πέλλας για τη μεταφορά της γέφυρας και των συγκεκριμένων οδικών τμημάτων στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, απάντησε:
«Εάν απαλλαγώ από άλλες αρμοδιότητες, θα μπορούσα να αναλάβω και επιπλέον δρόμους.
Το ζήτημα, όμως, είναι κατά πόσο η Αντιπεριφέρεια μπορεί να αντέξει ένα ακόμη τόσο μεγάλο βάρος.
Επιπλέον, δεν λαμβάνω μόνος μου μια τέτοια απόφαση. Αποτελούμε μέρος της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας και θα πρέπει όλοι να γνωρίζουν ότι ο αντιπεριφερειάρχης δεν λειτουργεί ανεξάρτητα, όπως λειτουργούσε κάποτε ο νομάρχης».
Η γέφυρα του «Μηδέν» μπορεί να επισκευαστεί και να επανέλθει σε πλήρη λειτουργία.
Το διοικητικό πρόβλημα θα παραμείνει εάν δεν αποσαφηνιστούν οριστικά οι αρμοδιότητες και δεν περάσουν οι υπερτοπικοί οδικοί άξονες στον φορέα που διαθέτει τους πόρους, τις υπηρεσίες και την τεχνική δυνατότητα να τους συντηρεί.
Διαφορετικά, ο Δήμος Πέλλας θα συνεχίσει να πληρώνει το κόστος μιας απόφασης που ελήφθη πριν από περίπου είκοσι χρόνια και η περιοχή θα περιμένει την επόμενη βλάβη για να αρχίσει ξανά η ίδια συζήτηση.

Του Γιώργου Ροδάκογλου
Πηγή: thes.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια: