Κυριακή 11 Ιανουαρίου 2026

Politico: Οι κερδισμένοι και οι χαμένοι της συμφωνίας Mercosur

Μετά από 25 ολόκληρα χρόνια διαπραγματεύσεων η αμφιλεγόμενη συμφωνία Mercosur αναμένει την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για να λάβει «σάρκα και οστά» • Μεγάλος πολιτικός ντόρος για κάτι οικονομικά ασήμαντο, λέει το Politico.
Η μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία στην ιστορία της Ευρώπης πήρε το πράσινο φως την Παρασκευή, έπειτα από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων.
Χρειάστηκαν «αίμα», ιδρώτας, δάκρυα και βασανιστικές συζητήσεις για να επιτευχθεί, αλλά τα κράτη-μέλη της ΕΕ στήριξαν τελικά τη συμφωνία με το μπλοκ της Mercosur, ανοίγοντας τον δρόμο για τη δημιουργία μιας ζώνης ελεύθερου εμπορίου που θα καλύπτει περισσότερους από 700 εκατομμύρια ανθρώπους στην Ευρώπη και τη Λατινική Αμερική.
Η συμφωνία, η οποία αναμένει την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, θα καταργήσει πάνω από το 90% των δασμών στις εξαγωγές της ΕΕ. Οι Ευρωπαίοι καταναλωτές θα απολαμβάνουν βοδινό κρέας ελευθέρας βοσκής από τις πάμπας της Αργεντινής, ενώ οι Βραζιλιάνοι οδηγοί θα δουν τους δασμούς στα γερμανικά αυτοκίνητα να μειώνονται.
Όσο για τον οικονομικό αντίκτυπο της συμφωνίας, αυτός ωχριά μπροστά στις επικές πολιτικές μάχες που προκάλεσε: η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι θα προσθέσει 77,6 δισ. ευρώ (ή 0,05%) στην οικονομία της ΕΕ έως το 2040.
Όπως σε κάθε συμφωνία, υπάρχουν κερδισμένοι και χαμένοι.
Το Politico προχωρά σε μια σύντομη σύνοψη του «αποτελέσματος»:
Κερδισμένοι
Τζόρτζια Μελόνι
Η πρωθυπουργός της Ιταλίας το έκανε ξανά. Η Τζόρτζια Μελόνι διέκρινε προς τα πού φυσούσαν οι πολιτικοί άνεμοι και κατάφερε με επιδεξιότητα να αποσπάσει παραχωρήσεις της τελευταίας στιγμής για τους Ιταλούς αγρότες, αφού πρώτα απείλησε να στηρίξει τη γαλλική αντίθεση στη συμφωνία.
Το αποτέλεσμα; Σε αντάλλαγμα για τη στήριξή της, η Ρώμη εξασφάλισε δικλίδες προστασίας για τις αγορές αγροτικών προϊόντων και υποσχέσεις για νέα χρηματοδότηση της γεωργίας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή — νίκες που η κυβέρνηση μπορεί να προβάλει στους ψηφοφόρους στο εσωτερικό. Παράλληλα, η Μελόνι βρέθηκε ξανά στη σωστή πλευρά της ιστορίας, εμφανιζόμενη ως ομαδική παίκτρια παρά το μπλόκο της τελευταίας στιγμής. Συνολικά, ακόμη ένα δάφνινο στεφάνι για τη Ρώμη.
Η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία
Το «Das Auto» δεν είχε πολλούς λόγους να πανηγυρίσει τελευταία, αλλά η Mercosur προσφέρει επιτέλους αφορμή για γιορτή. Ο φημισμένος γερμανικός κλάδος αυτοκινήτου θα αποκτήσει ευκολότερη πρόσβαση στους καταναλωτές της Λατινικής Αμερικής. Οι χαμηλότεροι δασμοί σημαίνουν —υπό ίσους όρους— περισσότερες πωλήσεις και ενίσχυση της κερδοφορίας για εταιρείες όπως η Volkswagen και η BMW.
Υπάρχουν όμως και αστερίσκοι. Οι δασμοί, που σήμερα φτάνουν το 35%, δεν θα καταργηθούν μονομιάς. Κατόπιν αιτήματος της Βραζιλίας, η οποία διαθέτει και δική της αυτοκινητοβιομηχανία, η άρση των εμπορικών φραγμών θα γίνει σταδιακά. Τα ηλεκτρικά οχήματα θα τύχουν προνομιακής μεταχείρισης, σε έναν τομέα όπου η Ευρώπη υστερεί.
Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν
Η Mercosur αποτελεί μια γλυκόπικρη νίκη για την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Από τότε που «έδωσε τα χέρια» με τους ηγέτες της Mercosur πριν από περισσότερο από έναν χρόνο, η ομάδα της έκανε τα πάντα για να ικανοποιήσει τους σκεπτικιστές και να συγκροτήσει την κρίσιμη ειδική πλειοψηφία που τελικά επιτεύχθηκε την Παρασκευή. Αναμένεται γύρος πανηγυρισμών την επόμενη εβδομάδα, όταν η επικεφαλής του Berlaymont ταξιδέψει στην Παραγουάη για να υπογράψει τη συμφωνία.
Σε διεθνές επίπεδο, η συμφωνία ενισχύει επίσης το κύρος των Βρυξελλών, σε μια περίοδο που η ΕΕ μοιάζει με δυσκίνητο δεινόσαυρο, διαρκώς ξεπερασμένο από τις ΗΠΑ και την Κίνα. Μια εμπορική συμφωνία τέτοιας κλίμακας δείχνει ότι η διεθνής τάξη βασισμένη σε κανόνες, την οποία η ΕΕ τόσο πολύ υπερασπίζεται, παραμένει ζωντανή.
Ωστόσο, το τίμημα ήταν υψηλό. Η φον ντερ Λάιεν χρειάστηκε να υποσχεθεί επιδοτήσεις ύψους 45 δισ. ευρώ στους αγρότες της ΕΕ για να εξασφαλίσει τη στήριξή τους, υποχωρώντας από τις προσπάθειες περιορισμού της αγροτικής ενίσχυσης στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και ενίσχυσης της καινοτομίας και της ανάπτυξης.
Οι Ευρωπαίοι αγρότες
Από τα πρωτοσέλιδα θα μπορούσε κανείς να νομίσει ότι η Mercosur είναι μια απόλυτη καταστροφή. Υποτίθεται ότι αμέτρητοι τόνοι φθηνών νοτιοαμερικανικών προϊόντων θα εκδιώξουν από τη γη τους τον Γάλλο ή Πολωνό αγρότη. Η πραγματικότητα όμως είναι πιο σύνθετη.
Η συμφωνία προβλέπει αυστηρές ποσοστώσεις για προϊόντα όπως το βοδινό και τα πουλερικά. Στην πράξη, οι Λατινοαμερικανοί παραγωγοί θα μπορούν να εξάγουν μόνο λίγα φιλέτα κοτόπουλου ανά Ευρωπαίο καταναλωτή τον χρόνο. Παράλληλα, αναγνωρίζονται ειδικές προστασίες για ευρωπαϊκά προϊόντα ονομασίας προέλευσης, όπως η ιταλική παρμεζάνα ή το γαλλικό κρασί, τα οποία αναμένεται να ωφεληθούν από τη διεύρυνση της αγοράς. Τόσο για την «αγρο-αποκάλυψη».
Και βέβαια, υπάρχουν και τα 45 δισ. ευρώ σε επιδοτήσεις που καταλήγουν στις τσέπες των αγροτών — γεγονός που καθιστά δύσκολο να υποστηρίξει κανείς ότι, παρά τα τρακτέρ και τις διαμαρτυρίες στις Βρυξέλλες, η συμφωνία δεν μυρίζει τελικά τόσο άσχημα.
Χαμένοι
Εμανουέλ Μακρόν
Κανένας άλλος υψηλόβαθμος πολιτικός δεν στάθηκε τόσο σταθερά απέναντι στη συμφωνία όσο ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος υπό έντονη εσωτερική πολιτική πίεση την πολέμησε συστηματικά. Δεν προκαλεί έκπληξη, λοιπόν, ότι η Γαλλία ενώθηκε με την Πολωνία, την Αυστρία, την Ιρλανδία και την Ουγγαρία στην αποτυχημένη προσπάθεια να μπλοκάρουν τη Mercosur.
Ο πρώην τραπεζίτης μπορεί να είναι κατά βάθος υπέρμαχος του ελεύθερου εμπορίου, γνωρίζει όμως καλά ότι στο εσωτερικό της χώρας η συμφωνία θεωρείται μαχαιριά στην πλάτη των ταλαιπωρημένων Γάλλων αγροτών. Ο Μακρόν, που «καίει» πρωθυπουργούς με ρυθμούς που άλλοτε συναντούσε κανείς μόνο στην Ιταλία, είχε ελάχιστες νίκες το τελευταίο διάστημα. Η ανατροπή —ή έστω η περαιτέρω καθυστέρηση— της συμφωνίας θα αποτελούσε απόδειξη ότι ο «κουτσός» πρόεδρος είχε ακόμη επιρροή στην ευρωπαϊκή σκηνή.
Παρά τη γενναία προσπάθεια να οργανώσει μια αντεπίθεση της τελευταίας στιγμής και να προσεταιριστεί τη Μελόνι, όλα πήγαν χαμένα. Μετά από αυτή την ήττα, αναμένεται νέο κύμα σκληρής κριτικής από τα γαλλικά ΜΜΕ, καθώς ο Μακρόν συνεχίζει την αργή του πτώση από τα ολύμπια ύψη των Ηλυσίων Πεδίων.
Ντόναλντ Τραμπ
Λίγες μόλις ημέρες μετά την αμερικανική απαγωγή του Βενεζουελάνου ηγέτη Νικολάς Μαδούρο, η συμφωνία Mercosur δείχνει ότι η Ευρώπη διαθέτει σημαντική ήπια ισχύ για να συνεργάζεται δημιουργικά με ομοϊδεάτες εταίρους — αν βέβαια επιλέξει να τη χρησιμοποιήσει έξυπνα.
Κάθε εμπορική συμφωνία θα έπρεπε να είναι αμοιβαία επωφελής· όμως αυτή δεν είναι η λογική που διέπει την «τέχνη του γεωπολιτικού εκβιασμού» του προέδρου των ΗΠΑ.
Παράπλευρο όφελος της συμφωνίας είναι και η ενίσχυση των πολιτικών του αντιπάλων, μεταξύ αυτών και του Βραζιλιάνου προέδρου και επικεφαλής της Mercosur, Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, ο οποίος επέδειξε αξιοσημείωτη υπομονή όσο περίμενε την ΕΕ να αποφασίσει.
Κίνα
Η Κίνα έχει επεκτείνει τις εξαγωγές της στη Λατινική Αμερική —ιδίως στη Βραζιλία— κατά τις δεκαετίες που η ΕΕ διαπραγματευόταν τη συμφωνία Mercosur. Η συμφωνία ΕΕ–Mercosur δίνει στην Ευρώπη την ευκαιρία να ανακτήσει μερίδιο αγοράς, ιδιαίτερα σε ανταγωνιστικούς τομείς όπως τα αυτοκίνητα, τα μηχανήματα και η αεροπορία.
Ενισχύει επίσης τη θέση της ΕΕ στις άμεσες επενδύσεις, έναν τομέα όπου οι ευρωπαϊκές εταιρείες εξακολουθούν να υπερέχουν των κινεζικών. Σε πολιτικό επίπεδο, καθώς η συμφωνία δεν αφορά μόνο το εμπόριο αλλά και βαθύτερη πολιτική συνεργασία, οι χώρες της Mercosur συνδέονται στενότερα με την Ευρώπη.
Το τροπικό δάσος του Αμαζονίου
Δυστυχώς, για το παγκόσμιο οικοσύστημα, η Mercosur σημαίνει ένα πράγμα: καταστροφή.
Οι βοσκότοποι που τροφοδοτούν τα κοπάδια της Βραζιλίας επεκτείνονται εις βάρος του άλλοτε εκτεταμένου, σήμερα συρρικνωμένου τροπικού δάσους. Με απλά λόγια, περισσότερο βοδινό για την Ευρώπη σημαίνει λιγότερα δέντρα για τον πλανήτη. Δεν είναι όμως όλα αρνητικά: η συμφωνία περιλαμβάνει υποχρεωτικές δικλίδες κατά της παράνομης αποψίλωσης, καθώς και δέσμευση των υπογραφόντων στη Συμφωνία του Παρισιού για το Κλίμα.

Πηγή: efsyn.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια: