Σάββατο 11 Απριλίου 2026

Οι ακραία άνισες συνέπειες της φορολογικής πολιτικής Τραμπ

Το πλουσιότερο 1% γλιτώνει φόρους 117 δισ. δολαρίων, ενώ το 95% πληρώνει περισσότερα ● Το μεσαίο εισοδηματικά 60% των Αμερικανών θα πληρώσει κατά μέσο όρο 900 δολάρια περισσότερα ενώ σε κάποιες Πολιτείες πάνω από 1.000. Τη μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση της φορολογίας του (+3,1%) σε σχέση με το εισόδημά του έχει το φτωχότερο 20%.
Ο Τραμπ υποσχέθηκε προεκλογικά ότι θα μειώσει τη φορολογία ωστόσο όταν το έλεγε εννοούσε μόνο για τους πάμπλουτους φίλους του και τις μεγάλες επιχειρήσεις. Αντίθετα για τη συντριπτική πλειοψηφία του αμερικανικού λαού -μέρος της οποίας τον ψήφισε το 2024 εκλέγοντάς τον για δεύτερη φορά στην προεδρία των ΗΠΑ- επιφύλασσε άλλη τύχη.
Εκθεση του Ινστιτούτου Φορολογίας και Οικονομικής Πολιτικής (ITEP), που είδε νωρίτερα αυτήν την εβδομάδα το φως της δημοσιότητας, διαπιστώνει ότι το χαμηλότερο εισοδηματικά 95% των Αμερικανών θα πληρώσει φέτος -για το πρώτο οικονομικό έτος της κυβέρνησης Τραμπ- υψηλότερους φόρους απ’ ό,τι ένα χρόνο πριν.
Το μεσαίο εισοδηματικά 60% -που αποτελεί και τη συντριπτική πλειονότητα των φορολογουμένων- θα επιβαρυνθεί σύμφωνα με την έκθεση με μια επιπλέον μέση αύξηση της φορολογίας του κατά 900 δολάρια, η οποία σε κάποιες πολιτείες όπως η Αλάσκα, η Φλόριντα, το Τέξας, η Βόρεια Καρολίνα και η Γιούτα θα είναι ακόμη μεγαλύτερη, πάνω από τα 1.000 δολάρια.
Τη μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση της φορολογίας του (+3,1%) σε σχέση με το εισόδημά του θα έχει το φτωχότερο 20% των Αμερικανών, δηλαδή όσοι φορολογούμενοι έχουν ετήσιο εισόδημα από 0 έως 27 χιλιάδες δολάρια.
Στην «απέναντι όχθη» αντίθετα, το πλουσιότερο 20% θα απολαύσει συνολικές φοροελαφρύνσεις 380 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Τα 117 δισεκατομμύρια εξ αυτών θα καρπωθεί μάλιστα αποκλειστικά το πλουσιότερο 1%. Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος, το ποσόν που χαρίζει ο Τραμπ σε αυτήν την πάμπλουτη ελίτ είναι μεγαλύτερο από τον συνολικό προϋπολογισμό των υπουργείων Παιδείας, Μεταφορών, Δικαιοσύνης, Εξωτερικών, της NASA, της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) και των ανεξάρτητων ομοσπονδιακών υπηρεσιών χρηματοδότησης των Τεχνών (ΝΕΑ) και Ανθρωπιστικών Επιστημών (ΝΕΗ) μαζί.

Η άνιση φορολογική μεταχείριση οφείλεται σε ένα «μείγμα νομοθετικών και παράνομων εκτελεστικών ενεργειών» του Τραμπ και του ελεγχόμενου από τους Ρεπουμπλικανούς Κογκρέσου. «Ο πρόεδρος, σε συνεννόηση με το Κογκρέσο, αύξησε δραματικά τους δασμούς, θέσπισε μεγάλες φορολογικές περικοπές που ωφελούν κυρίως τους εύπορους και τις εταιρείες, περιόρισε δραματικά την ισχύ της εφορίας (IRS) και εξέδωσε νομικά προβληματικούς κανονισμούς», αναφέρει χαρακτηριστικά το ΙΤΕΡ.
Βασικοί παράγοντες της αύξησης της φορολογικής επιβάρυνσης των εργαζομένων είναι οι δασμοί του Τραμπ και το περιβόητο «μεγάλο όμορφο νομοσχέδιο», το πακέτο του προϋπολογισμού που ψήφισαν πέρυσι το καλοκαίρι οι Ρεπουμπλικανοί στο Κογκρέσο. Το «όμορφο νομοσχέδιο» περιέκοψε κονδύλια προγραμμάτων που στηρίζουν την εργατική τάξη, όπως η επισιτιστική βοήθεια και το Medicaid, ενώ κατάργησε φορολογικές ελαφρύνσεις που βοηθούσαν τον μέσο Αμερικανό να ανταποκρίνεται στις υψηλές δαπάνες της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Το νομοσχέδιο αυτό αναμένεται όμως -από την άλλη πλευρά- να χαρίσει παράλληλα στο πλουσιότερο 1% συνολικές φοροελαφρύνσεις ενός τρισ. δολαρίων την επόμενη δεκαετία.
Οι πολιτικές Τραμπ-Ρεπουμπλικανών αποδείχθηκαν όμως χρυσές και για τις εταιρείες που πληρώνουν συνεχώς όλο και λιγότερο ή και καθόλου ομοσπονδιακό φόρο. Η έκθεση αποκαλύπτει ότι επιχειρηματικοί κολοσσοί όπως η Tesla του Ιλον Μασκ, η Palantir του Πίτερ Τιλ και η LiveNation επιβαρύνθηκαν το 2025 με μηδενικό πραγματικό φορολογικό συντελεστή, η Amazon με 1,4%, η Meta (Facebook) με 3,6% και η Alphabet (Google) με 8%. Από τις ευνοϊκές προβλέψεις μόνο του «μεγάλου όμορφου νομοσχεδίου», οι επιχειρήσεις προβλέπεται να πληρώσουν συνολικά φέτος 234 δισεκατομμύρια λιγότερα ενώ σε βάθος δεκαετίας αναμένεται να γλιτώσουν συνολικά φόρους ύψους 1,7 τρισ. δολαρίων. Περίπου 32 δισεκατομμύρια δολάρια από αυτές τις φοροαπαλλαγές θα καταλήξουν στο εξωτερικό, ωφελώντας ξένους μετόχους οι οποίοι ενδέχεται να μην πληρώσουν καθόλου φόρο στις ΗΠΑ.
Η γενναιοδωρία αυτή έρχεται όμως με σημαντικό κόστος. Οι φοροελαφρύνσεις του «όμορφου νομοσχεδίου» αναμένεται να προσθέσουν ακόμη 4,6 τρισ. δολάρια στο χρέος της ομοσπονδιακής κυβέρνησης την επόμενη δεκαετία, ενώ για τη μείωσή του έχουν εγκριθεί περικοπές δαπανών 1,2 τρισ. δολαρίων, με τη μερίδα του λέοντος στην υγειονομική περίθαλψη.
Η κατάσταση ίσως μάλιστα να είναι ακόμη χειρότερη στο μέλλον αφού η συρρίκνωση της χρηματοδότησης της αμερικανικής εφορίας κατά 40 δισ. δολάρια ευνοεί περαιτέρω τη φοροαποφυγή επιχειρήσεων και πλουσίων και οι πιέσεις των τελευταίων προς την κυβέρνηση για περαιτέρω ευνοϊκές ρυθμίσεις εντείνονται.

Μπάμπης Μιχάλης
Πηγή: efsyn.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια: