Καλωσορίσατε στο @P e l l a - Το επώνυμο blog της Πέλλας
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα άνθρωποι. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα άνθρωποι. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τρίτη, 12 Οκτωβρίου 2021

Χέρια

Τα χέρια είναι το πιο φλύαρο ανθρώπινο μέλος. Σε αντίθεση με τα μάτια. Ή και το πρόσωπο. Που εκπαιδεύονται στην απόκρυψη. Τα μάτια είναι ο καθρέφτης της ψυχής, λέγεται. Εκπαιδεύεται ο άνθρωπος όμως να τραβάει κουρτίνα, να κρύβει τα παλιρροϊκά κύματα της ψυχής του.

Κυριακή, 16 Μαΐου 2021

Γροθαψία και αγκωνισμός

Οι αρχαίοι Ελληνες, όπως οι ομηρικοί ήρωες, συνήθιζαν να κάνουν χειραψία για να υποδηλώσουν πως κανείς από τους δύο δεν απειλούσε τον άλλο.
Οι αλλαγές στη ζωή μας εμπλουτίζουν το λεξιλόγιό μας. Εφευρίσκουμε λέξεις για να περιγράψουμε τα καινούργια αντικείμενα, τις νέες ιδέες ή τις πρωτοφανείς συνήθειες που εισβάλλουν στην καθημερινότητά μας. Οπως συμβαίνει και με τους νόμους που πάντοτε κωδικοποιούν εκ των υστέρων το άγραφο αίσθημα του δικαίου, όπως διαμορφώνεται μέσα στον χρόνο, έτσι και η λεξικογράφηση των νέων όρων πάντοτε έρχεται μετά την επινόηση και τη διάδοσή τους.
Ετσι, δεν θα βρείτε ακόμα σε κανένα Λεξικό τους όρους «γροθαψία» και «αγκωνισμός», που ήδη αρχίζουν να επικρατούν και να διαδίδονται στο κοινωνικό σώμα, στην αρχή χάριν παιδιάς, για πλάκα, και μετά στα σοβαρά.

Τρίτη, 27 Απριλίου 2021

Οι άνθρωποι πάνω από τα κέρδη

Τα στοιχεία είναι σοκαριστικά. Τρία εκατομμύρια άνθρωποι νεκροί από τον κορωνοϊό σ’ όλο τον κόσμο. Ας το ξανασκεφτούμε λίγο. Τα τρία εκατομμύρια δεν είναι ένας αριθμός ανάμεσα σε άλλους της στατιστικής, ένα νούμερο στα δελτία ειδήσεων. Είναι άνθρωποι. Ξεχωριστοί, μοναδικοί και ανεπανάληπτοι άνθρωποι. Ο καθένας με τ’ όνομά του, με την ιδιαίτερη μορφή του, με τη προσωπική του ιστορία. Είναι γι’ αυτούς που τους έχασαν και τους έκλαψαν οι πατεράδες και οι μανάδες, οι σύζυγοι και τα αδέρφια, οι παππούδες και οι γιαγιάδες, τα παιδιά και τα εγγόνια, οι θείοι και οι θείες, τα ξαδέρφια και οι φίλοι τους. Οι δικοί τους αγαπημένοι. Και κοντά σ’ αυτά τα τρία εκατομμύρια των νεκρών που κάθε μέρα αυξάνονται, πολύ περισσότερα εκατομμύρια κρούσματα, εκατοντάδες χιλιάδες οι νοσηλευόμενοι, χιλιάδες οι διασωληνωμένοι στις Μ.Ε.Θ. και άλλοι παρατημένοι και αβοήθητοι, ζώντας μέσα στο φόβο της αρρώστιας και την αγωνία του θανάτου.

Πέμπτη, 31 Δεκεμβρίου 2020

Ανθρωποι, προ-άνθρωποι και υπάνθρωποι

Οτι και αν πιστεύουμε για τους παράγοντες που διέπουν την εξέλιξη της ζωής στη Γη, είτε δεχόμαστε τις θέσεις του Δαρβίνου στον 19ο αιώνα, είτε την αναθεώρησή τους από τον Ζακ Μονό, στο βιβλίο του «Το τυχαίο και η αναγκαιότητα», στον 20ό, είτε αγνοούμε τον πρώτο αλλά και τον δεύτερο, μια αίσθηση παραμένει όταν σκεφτόμαστε τα ανθρώπινα: κάτι το μη ανθρώπινο, κάτι που μοιάζει ίσως με την επιβίωση προ-ανθρώπινων στοιχείων αναδύεται κάθε τόσο από τις διαχρονικές ιδιωτικές και τις δημόσιες συμπεριφορές μας.

Πέμπτη, 21 Μαΐου 2020

Made to be a steak

Κάποια στιγμή στην τηλεόραση. Το πλάνο από αγγλοσαξονική χώρα, νομίζω Αγγλία. Χαρούμενοι νέοι αγρότες. Χαρούμενοι δημοσιογράφοι που τους παίρνουν συνέντευξη για τη δουλειά τους. Χαρούμενα βοοειδή: η δουλειά τους. Και πιο χαρούμενο ένα νεαρό μοσχαράκι με άσπρες και μαύρες βούλες. Ετοιμάζεται να πάρει μέρος σε έκθεση βοοειδών. Το αστέρι του στάβλου. Και στον λαιμό του κρεμασμένη μια άσπρη ταμπέλα με μαύρα κεφαλαία γράμματα: MADE TO BE A STEAK: «Γεννήθηκα για να γίνω μπριζόλα».

Παρασκευή, 17 Απριλίου 2020

Χορεύοντας με... τους κορονοϊούς

Διαβάζοντας δεξιά κι αριστερά για την προτεινόμενη απόσταση ασφαλείας 1,5-2 μέτρων μεταξύ μας, στο πλαίσιο των μέτρων για την αποφυγή μετάδοσης του κορονοϊού, μου μπήκαν διάφορες σκέψεις στο μυαλό κι αποφάσισα να τις... ξεδιαλύνω. «Εξονυχιστικά».

Κυριακή, 26 Ιανουαρίου 2020

Το δικαίωμα στη μελαγχολία και την αγκαλιά

Ζούμε σε ένα κομμάτι του κόσμου όπου δεν υπάρχει θέση για τίποτε άλλο έξω από την ευτυχία, τα νιάτα, την ομορφιά και την υγεία. Δεν μας επιτρέπεται να γεράσουμε, να παχύνουμε, να έχουμε τις μαύρες μας. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δε, οι σέλφι και το κυνήγι των «λάικ» ήρθαν και εδραίωσαν το αξιακό μοντέλο της αέναης νεότητας και ευζωίας. Κι ας είναι η ζωή πιο κινούμενη άμμος από ποτέ, κι ας έχει γιγαντωθεί το ανικανοποίητο, κι ας είναι η κατάθλιψη η επιδημία του 21ου αιώνα.

Τρίτη, 3 Δεκεμβρίου 2019

Συμπολίτες μας με αναπηρία

Επίμονα κορναρίσματα έξω από το σούπερ μάρκετ. Η οδηγός του αυτοκινήτου διαμαρτύρεται επειδή στη θέση αναπήρων (δύο όλες κι όλες) όπου θέλει να βάλει το αυτοκίνητό της δεσπόζει μια μοτοσικλέτα πολλών κυβικών. Χαλαρά και χαμογελαστά βγαίνει το ζευγαράκι-ιδιοκτήτες του θηρίου.

Δευτέρα, 25 Νοεμβρίου 2019

Ας μην καούμε μεταξύ μας

«Στον καφενέ:
- Αν καπινίσεις, Μήτσο, θα πάρω το 1142.
- Τόλμα, να πάρω την πολεοδομία για το δώμα το αυθαίρετο στην ταράτσα σου.
- Αν πάρεις πολεοδομία, θα πάρω το 100 που βάζεις τηλεόραση τέρμα και μπάπα μπούπα μουσική ο γιος σου.
- Τότε θα πάρω την Τροχαία που σέρνεις τη σκαφίδα με κοτσαδόρο χωρίς άδεια.
- Ετσι και κάνεις τέτοιο πράγμα, θα πάρω το ΣΔΟΕ που δεν κόβει απόδειξη η νύφη σου στα σώρουχα.
- Αν το πας τόσο μακριά το πράμα, Μπάμπη, θα πάρω τη γυναίκα σου να πω που έχεις γκόμενα!
- Μια κουβέντα είπαμε, ρε φίλε, άντε, κάπνισε!»

Τρίτη, 8 Οκτωβρίου 2019

Έξι βαθμοί διαχωρισμού και τρεις βαθμοί επιρροής

Ο Stanley Milgram επινόησε άλλο ένα, πολύ πιο διάσημο πείραμα, με το οποίο έδειξε ότι όλοι οι άνθρωποι συνδέονται μεταξύ τους απέχοντας κατά μέσον όρο «έξι βαθμούς διαχωρισμού» (ο φίλος σας απέχει έναν βαθμό από εσάς, ο φίλος του φίλου σας δύο βαθμούς κ.ο.κ).
Στο πείραμα του Milgram, το οποίο διεξήχθη κατά τη δεκαετία του i960, ζητήθηκε από μερικές εκατοντάδες ανθρώπους που ζούσαν στη Νεμπράσκα να στείλουν ένα γράμμα σε έναν επιχειρηματία στη Βοστόνη, σχεδόν δύο χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά. Δεν επιτρεπόταν όμως να το στείλουν απευθείας στον ίδιο, παρά μόνο σε κάποιον που γνώριζαν προσωπικά, ζητώντας του να το προωθήσει. Έτσι, κάθε άτομο έστελνε το γράμμα σε εκείνον που πίστευε ότι ήταν περισσότερο πιθανόν να έχει μια προσωπική σχέση με τον επιχειρηματία της Βοστόνης.

Κυριακή, 22 Σεπτεμβρίου 2019

Ο αριθμός του πλήθους

Σε κάποιο σημείο της «Θείας Κωμωδίας», κατά το πέρασμά του από την Κόλαση, ο Δάντης στέκει μπροστά στο πλήθος των νεκρών. Κοιτώντας τους, παρατηρεί με δέος: «Δεν το 'χα σκεφτεί πως ο θάνατος είχε ξεκάνει τόσους πολλούς». Η φράση μοιάζει απλή, ο στίχος δεν έχει τίποτα το περιττό που να προκαλεί εντύπωση, έστω αίσθηση. Είναι γιατί αυτό που εξέχει είναι η ίδια η κυριολεξία της διαπίστωσης.
Αν σταθείς λίγο περισσότερο, προσπαθείς μαζί με τον Δάντη και τον συνοδό του τον Βιργίλιο να ανακαλέσεις την εικόνα. Χρειάζεσαι έναν αριθμό. Εστω σχετικό. Τότε καταλαβαίνεις πως πρέπει να υπολογίσεις πόσους έχει ξεκάνει ο θάνατος. Και αν όχι μέχρι σήμερα, τουλάχιστον μέχρι το 1321 που τελείωσε το ποίημα. Ποιος αριθμός θα κάνει συγκεκριμένο αυτό που φυλάχθηκε για το άπειρο. Ποια όραση θα χωρέσει την ταυτόχρονη ανθρώπινη δραστηριότητα σε ένα στιγμιαίο κοίταγμα; Τι σημαίνει αυτό το πλήθος που μας υπερβαίνει;

Τρίτη, 6 Αυγούστου 2019

Πολυθρόνα, αγάπη του…

Μπαίνει στο σπίτι μετά τη δουλειά και το πρώτο που λέει είναι: «Ηρθα, αγάπη μου!». Δεν το λέει στη γυναίκα του, ούτε στην κατεργάρα γάτα τους. Το λέει στην… πολυθρόνα του! Της ρίχνει ένα λάγνο βλέμμα που υπονοεί «περίμενε, έρχομαι», κάνει ένα μπανάκι και κάθεται αναπαυτικά στην αγκαλιά της. Και εκείνη… κατάλευκη και μεγαλοπρεπής, κειμήλιο από τα φοιτητικά του χρόνια, τον περιμένει.

Τρίτη, 16 Ιουλίου 2019

Και θυμήθηκα για σένανε…

Δεν μπορώ να χαρώ πια, κατέληγε η συζήτηση μαζί της.
Γιατί, αγαπημένη μας, δεν μπορούσες να χαρείς; Γιατί βιαζόσουν πάντα για κάτι άλλο από αυτό όπου βρισκόμασταν; Γιατί δεν με άφηνες να τελειώσω το τραγούδι που εσύ είχες ζητήσει; Εγώ τόσο χαιρόμουν που μπορούσα να το πω, το ζητούσες και το έβρισκα, ήξερα να σ' το τραγουδήσω. Αυτή θα ήταν η ζωή μου, αν μπορούσα να το κανονίσω, να μου δίνουν παραγγελιές και να βρίσκω τα τραγούδια, αλλά βγήκαν τα τζουκμπόξ και μου πήραν τη δουλειά. Εσύ όμως βιαζόσουν. Μόλις ξεκινούσαμε, λέγαμε μισή στροφή, λάμπανε για λίγο τα ματάκια σου κι έλεγα ότι συναντήθηκαν επιτέλους οι διαθέσεις μας, τώρα θα αφεθείς στη χαρά να το πούμε ολόκληρο, είναι τόσο ωραίο, αυτά τα γυρίσματα, οι εκπλήξεις των στίχων, της μουσικής, αχ, θα δακρύσουμε μαζί στο τέλος. Ομως όχι, εσύ δεν άντεχες. Σταματούσες στην πρώτη φράση, θυμόσουν άλλο, «αυτό, αυτό να πούμε!».

Τρίτη, 9 Ιουλίου 2019

Είναι κάτι στιγμές

Μέρες που είναι, διάβαζα στις «Στιγμές» («Εστία») τις σκέψεις του Λεωνίδα Κύρκου. Ομολογώ πως χαμογέλασα πικρά όταν έφτασα στο σημείο όπου λέει: «Από την ιστορία των τελευταίων δεκαετιών είχα βγάλει το συμπέρασμα ότι, όταν οι ταξικοί αγώνες έφταναν σε μεγάλη ένταση και σε αδιέξοδα, οι δυνάμεις του κατεστημένου έσπευδαν να “δολοφονήσουν” τη δημοκρατία. Τότε χρειαζόταν να αναληφθεί έγκαιρα πολιτική υπεράσπισης της δημοκρατικής ομαλότητας. Γι’ αυτό προτεινόταν η διαβούλευση: ο διάλογος, σε συνδυασμό με τη μαζική πάλη, ως το μόνο μέσο για την επίλυση των διαφορών, η καταδίκη της βίας…».

Τρίτη, 2 Ιουλίου 2019

Εις το όνομα των ανθρώπων και της τέχνης

«Ανοίγουμε την πόλη μας στον κόσμο και ποτέ με ανάρμοστες πράξεις δεν εξαιρούμε τους ξένους από κάθε ευκαιρία να μαθαίνουν ή να παρατηρούν'. Το είπε ο Περικλής τον πέμπτο π.Χ. αιώνα. Τι λέτε, καλά δεν μας τα είπε;». Με αυτά τα λόγια ο Yo-Yo Ma απευθύνθηκε στο νεανικό κοινό που το βράδυ του Σαββάτου παρακολουθούσε μια αντιρατσιστική συναυλία στην πλατεία Κυψέλης που ήταν αφιερωμένη στα παιδιά των μεταναστών που γεννήθηκαν στη χώρα μας και έχουν κάθε δικαίωμα στην ελληνική υπηκοότητα.

Τετάρτη, 19 Ιουνίου 2019

Το καβούρι ερημίτης

Υπάρχει ένα είδος καβουριού που το βλέπουμε παντού στις παραλίες το καλοκαίρι. Είναι εκείνο το μικρό αρθρόποδο που μπαίνει μέσα στα άδεια κοχύλια, τα κάνει σπίτι του και βγαίνει μόνο όταν δεν χωράει πια, για να μπει σε κάποιο μεγαλύτερο κούφιο κέλυφος.
Αυτό το μικρό πλάσμα λέγεται Καβούρι-Ερημίτης (Hermit Crab). Ολοι το έχουμε πιάσει και έχουμε σκύψει να το παρατηρήσουμε. Συνήθως το αφήνουμε πάλι στην ησυχία του. Στην ερημιά του. Ισως το κάνουμε από οίκτο ευχαριστώντας την τύχη μας που γεννηθήκαμε σοφοί άνθρωποι και όχι μια τόσο ασήμαντη, ταλαίπωρη ύπαρξη.

Παρασκευή, 7 Ιουνίου 2019

Αγχωμένο το αφεντικό του, αγχωμένος και ο σκύλος του!

Το στρες των ανθρώπων αντανακλάται και στους σκύλους τους, με συνέπεια όταν κάποιος είναι στρεσαρισμένος για καιρό, κάτι ανάλογο να συμβαίνει και στο κατοικίδιο ζώο του, ιδίως αν αυτό είναι θηλυκό, σύμφωνα με μια νέα σουηδική επιστημονική έρευνα, την πρώτη που επιβεβαιώνει αυτή τη σχέση. Δεν φαίνεται όμως να συμβαίνει το αντίθετο, δηλαδή το στρες του σκύλου να αντανακλάται στον ιδιοκτήτη του.

Δευτέρα, 20 Μαΐου 2019

Μια ματιά στην άλλη πλευρά

Μερικά πρωινά προορίζονται να είναι σημαντικά. Όχι γιατί η μέρα που γεννιέται επιφυλάσσει κάτι μεγάλο: μια θετική αλλαγή στη δουλειά, στον τραπεζικό σου λογαριασμό, μια νέα φιλία που θα σε γεμίσει χαρά ή κάποιο καλό νέο για ανθρώπους δικούς σου, αγαπημένους. Ωστόσο είναι σημαντικά.
Εκείνο το πρωί λοιπόν, έτσι έμελλε να εξελιχθεί: σπουδαίο.
Όταν ξύπνησε, βρήκε στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο ένα μήνυμα φίλης. Ενα ποίημα-μήνυμα, για την ακρίβεια, που συνόψιζε μήνες, χρόνια εμπειρίας και ατέρμονες συζητήσεις για όλα όσα μας λείπουν, για όλα όσα δεν αλλάζουν ή δεν έρχονται, όσο και αν προσπαθούμε, όσο και αν το θέλουμε.
Ήταν οι στίχοι του Τάσου Λειβαδίτη*, ποιητή που τόσο αγαπούσαν και οι δυο.

Κυριακή, 28 Απριλίου 2019

Μια μύγα, μα ποια μύγα;

Θα μου πεις, επηρεάζεσαι. Ε ναι, επηρεάζομαι. Θα μου πεις, γιατί; Ελα μου ντε. Θες το θυμικό, θες το αισθητικό, θες το αρχέγονο, θες δε θες ξεπετάγονται εκεί που δεν τα περιμένεις. Θα μου πεις, λάθος. Θα σου πω, όχι. Τουλάχιστον, όχι εντελώς.
Εξηγούμαι δεόντως: πόσο λανθασμένη μπορεί να είναι η χιλιοειπωμένη (όσο και χιλιοξεχασμένη πλέον) λαϊκή ρήση «χωριό που φαίνεται κολαούζο δε θέλει»; Eχεις, ας πούμε, απέναντί σου, όλους αυτούς που λυσσάνε για το ποιος τόλμησε να τους αγγίξει: Λοβέρδο, Αδωνη, Κυριάκο, Σαμαρά, Βορίδη, Στουρνάρα, και συζύγους ορισμένων εξ αυτών. Και τους κοιτάς. Και τι λες δηλαδή; Πως αποκλείεται σου είπα, αποκλείεται σου λέω να έχουν αυτές οι φάτσες μπλεχτεί στο οποιοδήποτε σκάνδαλο. Αυτό λες; Πως είναι αμέμπτου ηθικής. Αυτό θα πεις; Πως τι καλά παιδιά βρε παιδί μου! Αυτό;

Κυριακή, 10 Μαρτίου 2019

Λαός καρναβάλι

Λέει μερικά πολύ ωραία πράγματα ο Μιχαήλ Μπαχτίν στο θαυμάσιο βιβλίο του «Ο Ραμπελαί και ο κόσμος του» [Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης] για τη λαϊκότητα και την ελευθερία του καρναβαλιού κατά τον Μεσαίωνα, που τα προλάβαμε πολλοί από μας στα χωριά μας -και άλλους τους έχουν ενθαρρύνει να δουν «αλλιώς» τη ζωή και άλλους τους έχουν αφήσει αδιάφορους. Εδώ μας ενδιαφέρουν οι πρώτοι.